Vekas viktigaste: Venezuela-åtak, demonstrasjonar i Iran og Ukraina-garantiar

Venezuelas president bortført og tiltalt i USA

Førre helg gjekk amerikanske styrkar til åtak på Venezuela. Landets president Nicolás Maduro og kona hans Cilia Flores vart tekne til fange og frakta til USA.

Måndag vart dei stilte for retten i New York. Dei er, saman med sonen, tiltalt for «narkoterrorisme» og for å ha hatt ulovlege våpen. Dei nektar straffskuld.

Noreg og fleire andre land meiner USA braut folkeretten då dei gjekk til åtak på Venezuela. Ifølgje Venezuelas innanriksminister Diosdado Cabello er hundre personar døde i det amerikanske åtaket.

Visepresident Delcy Rodríguez er teken i eid som fungerande president. I eit intervju med The New York Times seier president Donald Trump at USA kan kome til å styre Venezuela i mange år. Dei har ifølgje Trump òg gått inn ein oljeavtale med Venezuela.

Ukraina-toppmøte samde om sikkerheitsgarantiar

Tysdag møttest Ukrainas allierte, kjent som «Koalisjonen av dei villige», i Paris. EU, Nato og 34 land, inkludert Noreg, deltok i toppmøtet, skriv regjeringa i ei pressemelding.

Landa blei samde om at ein framtidig fred i Ukraina må sikrast av sikkerheitsgarantiar. Den franske presidenten Emmanuel Macron og den britiske statsministeren Keir Starmer skreiv under ei slutterklæring saman med Ukrainas president Volodymyr Zelenskyj.

Eit sentralt punkt er at USA skal leie overvakinga av ei eventuell våpenkvile.

Noregs statsminister Jonas Gahr Støre (Ap) opnar for norske soldatar i Ukraina når ein avtale om våpenkvile er på plass.

Slutterklæringa inneheld desse fem punkta:

• Ei USA-leia overvaking og verifisering av ei framtidig våpenkvile, i samarbeid med koalisjonspartnarar
• Støtte til Ukrainas eigne forsvarsstyrkar
• Ein internasjonal sikringsstyrke
• Støtte til Ukraina viss Russland angrip igjen
• Langvarig militær støtte og samarbeid med Ukraina

Minst 36 drepne i iranske demonstrasjonar

Det som starta som ein butikkstreik på grunn av inflasjon og krevjande økonomi 28. desember, har utvikla seg til å bli dei største demonstrasjonane i Iran på over tre år, med krav om at styresmaktene må gå av, skriv NRK.

CNN har verifisert videoar av protestar frå fleire byar landet over. Demonstrantane protesterer mot prestestyret i landet, og fleire uttrykte støtte til den iranske kronprinsen Reza Pahlavi, som har levd i eksil sidan den iranske revolusjonen i 1979.

Ifølgje menneskerettsgruppa Iran Human Rights (IHR) er minst 45 demonstrantar drepne av iranske sikkerheitsstyrkar sidan demonstrasjonane starta, åtte av desse skal vere barn. I tillegg skal mange fleire vere skadde og over 2000 arresterte.

Torsdag kveld var internett nede i heile Iran for å hindre at informasjon vert spreidd, ifølgje overvakingsgruppa NetBlocks.

Lyspunkt: Lånerekord på biblioteka