«Eg ville bli ei popstjerne. No prøver eg sakte å bli meg sjølv igjen»

Teksta er eitt av bidraga som får heiderleg omtale i skrivekonkurransen til Framtida.no og Magasinett «Noreg i verda».

Det starta eigentleg ganske uskuldig, slik mange store katastrofar gjer: med ein kjærast. Kjærasten min var veldig interessert i rockemusikk. Han var typen som kunne seie setningar som «du må høyre på dette riffet» og meine det på same måten som andre menneske seier «du må sjå på denne solnedgangen.» Faren hans var endå verre. Dei snakka om gitarar som om dei var termometer. Dei sa ting som: «Du høyrer det på lyden. Han er varm.» Og eg nikka høfleg.

Dei heia ikkje på at eg skulle lære meg å like musikk. Nei. Dei heia på at eg skulle finne «min» artist. Eg prøvde å forklare at eg eigentleg aldri hadde vore interessert i musikk på den måten. Eg likte songar, ja, men eg hadde meir glød når eg fekk til ei vending i bassenget eller når nokon sa: «du kan skrive nynorsk om du vil.»

Før var det enkelt: Du følgde ein artist fordi du likte songane. Du såg eit intervju fordi du ville vite kva dei meinte. Du kjøpte eit blad og fekk ein plakat du kunne henge opp og skamme deg over i ettertid. Men i 2026 er det ikkje berre «kven likar eg?», det er «kven blir eg servert?». At plattformer i aukande grad formar kva vi ser og dermed kva vi vender oss til, er òg peika på i forsking på anbefalingssystem og smak over tid.

Eg fann ei amerikansk popstjerne. Eg skal ikkje nemne namn, fordi dette er ein tekst om meg, ikkje ein reklame. Eg nektar å gi gratis marknadsføring til nokon som aldri har gjort noko som helst for meg. Men lat oss seie at ho er verdskjend. Ho er glitrande. Ho var alt for meg. Ho var heilt motsett av meg, og derfor byrja eg å stire.

Eg innrømmer det: Eg hadde ikkje mange venner. Eg var sårbar. Og så kom ho. Eg blei sogen inn i eit fan-univers, og det var ikkje ein sugeljod som «slurp». Heilt gradvis blei det mindre «eg likar musikken» og meir «eg likar ho». Nei, endå meir: «Eg likar den versjonen av meg som finst når ho finst.»

For kvar gong eg såg ho bli idolisert og beundra av andre, kjende eg meg litt mindre verd sjølv. Som om verda hadde ei avgrensa mengd beundring, og ho var allereie delt ut. Det var ikkje meir til ei sjenert jente frå Noreg. For det er det idola gjer. Dei tilbyr ikkje berre musikk. Dei tilbyr ein identitet i små porsjonar. Dei tilbyr eit kostyme du kan ta på deg utan å måtte byggje deg sjølv frå botnen av. Og eg tok det kostymet på alvor. På eit tidspunkt står eg framfor spegelen med glitteraugeskugge, glittertopp og glitterbukse. Glitter på glitter på glitter, som om eg hadde vore i slagsmål med ei diskokule og tapt, men likevel gått sigrande ut av det reint estetisk.

I starten kjendest det ikkje ut som om eg blei mindre, det kjendest som at ho blei større. Ho voks inni hovudet mitt som ein glitrande parasitt. Eg opna YouTube, der var ho. Eg opna Instagram, der var ho. Eg såg på alt eg kunne. Eg kjøpte ting eg ikkje trong, for å kjenne meg nær eit menneske som aldri kom til å vite at eg fanst.

Eg visste meir om livet hennar enn om mitt eige. Eg hadde lyst til å vere ho. Ikkje inspirert av ho. Ikkje lære av ho. Ikkje bli modigare på min måte. Berre vere ho. Full utskifting. Ikkje fordi eg eigentleg ville syngje og danse eller leve i ein turnébuss. Men fordi eg ville ha den kjensla det ser ut som om artistar på nivået hennar har: å vere beundra, å vere nokon. Det verste var ikkje eingong at eg såg opp til ho. Det verste var at eg byrja å sjå ned på meg sjølv.

Eg skjønar det, på ein måte. For viss du ikkje har mange venner, viss du er roleg og sjenert, kan du ha fellesskap utan å måtte vere sosial på ekte. Du kan kjenne deg sett utan å bli sett. Men prisen er høg. Prisen er at du byrjar å miste deg sjølv.

For kven er «eg» når «eg» alltid står ved sida av eit menneske som blir idolisert? Kven er «eg» når eg brukar så mykje energi på å vere tilskodar at eg ikkje har overskot til å vere hovudpersonen i mitt eige liv? Korleis skal eg kunne konkurrere med eit menneske som blir styla, filma, retusjert, klipt, marknadsført og forgylt av ein heil industri? Eg kan ikkje det.

Eg byrja å kle meg litt meir som ho. Eg kjende meg litt meir mislukka kvar gong eg ikkje var ho. Eg kunne liggje i senga og tenkje at viss eg berre blei ho, eller ein bit av ho, ville alt ordne seg. Seks år er lenge. Seks år er som ei heil utdanning i å bli borte frå den du er. Eg sakna den gamle versjonen av meg sjølv så hardt at det nesten var komisk. Som om eg hadde mista ein ven, og så oppdaga eg at den venen var meg sjølv, og at eg hadde vore på konsert i seks år.

Strøyming, merch, konsertbillettar, limited edition. Du trur du får tilhøyrsle, men du får eigentleg berre eit nytt lag med press. Og du blir styrt. Ikkje av ho, nødvendigvis. Ikkje av popstjerna personleg, som om ho sit og seier «no skal eg øydeleggje sjølvbiletet til ei sjenert norsk jente.» Nei. Det er systemet. Det er algoritmen. Plattform-makt er i praksis dette: Nokon eig mikrofonen, scenelyset, billettsystemet, og publikum sine auge. Og dei som eig det, tener på at du ikkje berre høyrer på popstjerna, men at du bur i universet hennar.

Ein dag kom vendepunktet. Eg ser på ho, og det slår meg: «Dette er ein framand.» Ikkje «ukjend» som «eg veit ikkje namnet hennar». Eg veit jo alt. Eg veit meir om ho enn eg veit om familiemedlemmene mine. Men ho er ukjend på den einaste måten som betyr noko: Ho kjenner meg ikkje. Ho har aldri gjort noko for meg. Ho anar ikkje at eg eksisterer. Ho har aldri vore i leilegheita mi. Ho har aldri sett meg symje. Ho har aldri trøysta meg, aldri ringt, aldri stått og venta på meg når eg var sjenert i ein sosial situasjon. Ho har berre vore der på skjermen.

No veit eg ein ting eg ikkje visste før: Å vere fan av nokon kan vere gøy, men det kan også bli ein stad du gøymer deg bort. Det er ei setning som både er komisk og brutal, fordi ho avslører kor lett det er å bli lurt av glans. Kor lett det er å tenkje at det som skin må vere eit meir verdifullt liv. På slutten, etter seks år som fan, ville eg nesten berre gløyme meg sjølv. Den eg eigentleg er, og den eg var før. Men så skjedde det noko heilt uventa. Eg blei lei. Ikkje berre litt lei. Eg blei lei på ein fysisk måte, som om kroppen min sa: «No må du kome tilbake. Eg saknar deg.»

Og det er her teksten blir samfunnskritisk, for dette er ikkje «dumme eg». Dette er ein industri. Og eg kjøpte. Eg betalte med merksemd. Eg betalte med pengar. Eg betalte med tid, den mest undervurderte valutaen i verda.

Og det sjukaste er: Ho hadde ikkje bede meg om det. Det var algoritmen som kviskra: «Meir. Meir. Sjå litt til.» Vi må krevje meir openheit om algoritmar og korleis plattformer styrer kva som blir synleg, viktig og «sant». Reuters Institute peikar på kor sentrale plattformene er for nyheits- og informasjonsvanar, og korleis desse vanane endrar seg i takt med plattformlogikk og format.

Det er derfor vi har Swifties, Smilers, Arianators og heile den moderne fan- og konsertkulturen som fungerer som ei blanding av festival og vekkingsmøte. Alt dette er pakka inn i kjærleik, men veldig ofte er det berre lengt. Lengt etter å vere ein del av noko som kjennest større enn deg sjølv. Lengt etter å vere trygg i ei verd der du heile tida får høyre at du ikkje er bra nok, og så finn du ein stad der alle seier «du er bra nok viss du berre elskar ho rett.»

Så skjedde det noko som nesten øydela heile eventyret. Eg byrja å sjå på sånne lange intervju. Du veit, dei lèt som at dei er djupe, men eigentleg er det berre reklame for eit nytt album og ein ny parfyme. «Turnélivet er så slitsamt,» seier ho. Jo fleire intervju eg såg, ikkje berre med ho, men med popstjerner generelt, jo meir gjekk det opp for meg at dette ikkje var eit draumeliv. Dei klagar på alt. Dei klagar på at det er slitsamt å vere på hotell. Slitsamt å bli fotografert. Slitsamt å vere misforstått. Slitsamt å leve eit liv der du må vere deg sjølv, men berre på ein måte som kan seljast. Det er her det blir mørkt: Det verkar jo som om mange av dei har det heilt miserabelt. Ikkje fordi dei er utakksame, men fordi heile opplegget er umenneskeleg. Og fansen bidreg jo. Ikkje med vond vilje, men med intensitet. Det var då eg byrja å sjå mennesket i dei. Måten livet deira blir framstilt på, er ein illusjon. For det livet? Det vil eg faktisk ikkje ha. Eg vil ikkje ha ein kvardag som må kommenterast. Eg vil ikkje ha kjærleik som kjem med krav og kontroll og «du skuldar oss».

Kanskje fansen ikkje berre er «kjærleik». Kanskje det også er ei slags lenkje. Det er jo vi som gjer dei til noko større enn eit menneske, og så blir dei ståande fast der, på ei scene, i ei rolle, som må matast med meir innhald, meir drama. Når dei framstår menneskelege, blir folk skuffa. Når dei klagar, blir dei ein meme.

Plutseleg såg eg mennesket i dei. Det var nesten det mest av-romantiserande som finst. Det er vanskeleg å ha eit parasosialt forhold til nokon når du innser at dei også går rundt og er sure på timeplanen sin og hatar jobben sin litt, akkurat som oss, berre i mykje dyrare sko.

Eg pleidde å tru at kjendisar var kjendisar berre fordi dei var dyktige. Men det eg oppdaga, var at kjendisliv også er eit produkt som lever av at vanlege menneske får eit litt dårlegare forhold til seg sjølve. Det er faktisk heilt genialt, på ein vond måte. Det er ein industri som er bygd for å gjere deg til fan, fordi å gjere deg til fan er det mest lønsame for dei.

Og så kom TikTok, som ein slags fargesprakande ekspert og sa: Dette heiter «celebrity worship». Dette heiter «celebrity obsession». Dette heiter parasosiale forhold. Til og med ordet «parasocial» vart løfta fram som «Word of the Year» av Cambridge Dictionary i 2025, nettopp fordi denne typen fan-bindingar har blitt så synlege i kulturen. Folk laga videoar om dette fenomenet: «Her er teikna på at du har eit parasosialt forhold til ein kjendis.» Og eg sat der og nikka.

No prøver eg å distansere meg frå det å vere fan. Eg gjer det utan å late som at å vere fan av nokon er «tull». For nokon er det å vere fan livslangt. Nokon identifiserer seg med artisten dei følgjer, og dei gjer det heilhjarta. Dei finn venner, trøyst og meining der. Eg forstår det. Eg har vore der. Dei byggjer sitt «eg» rundt eit anna menneske si merkevare, og det er kanskje det mest moderne eg veit: at vi legg identiteten vår ut på anbod til kjendisar. Eg seier ikkje at ein ikkje kan like ein artist. Sjølvsagt kan ein det. Men det er forskjell på å like nokon og å forsvinne. Og eg forsvann.

«Ho var der for meg,» seier nokon. Eg skjønar det. Eg dømer det ikkje. Men for meg måtte det stoppe. Og kva gjer ein for å stoppe det? Ein gjer det mest radikale i vår tid: Ein blir keisam. Eg byrja på symjing igjen. Og eg byrja i turgruppe. Turgruppe! Det er det minst popstjerneaktige ordet i verda. Turgruppe høyrest ut som ein stad der ein får utdelt refleksvest og ein liten banan.

Slutten er ikkje at eg hatar popstjerner. Slutten er ikkje eit moralsk føredrag. Slutten er ikkje «og så blei eg perfekt.» Slutten er at eg forstår kva som skjedde. Eg ville bli ei popstjerne. Og så ler eg. Høgt. Fordi det er absurd. Fordi det er trist. Fordi det er djupt menneskeleg. Og no prøver eg sakte å bli meg sjølv igjen. Det er kanskje det mest opprørske eg har gjort. Det er også det minst kommersielle. Og derfor kjennest det så utruleg fritt.

Og så vaskar eg ansiktet. Glitteret renn ned i sluket som små, skinande prov på eit liv eg nesten gav bort til ein framand. Og i spegelen, usminka, ser eg ho. Ikkje popstjerna. Meg. Roleg. Litt sjenert. Litt morosamare enn eg trudde. Eit heilt menneske. Og meir enn nok.