Vekas viktigaste: Fredsforhandlingar og lungetransplantasjon

Marius Borg Høiby er dømd til fengsel i fire år

Måndag vart det kunngjort at Marius Borg Høiby vert dømd til fengsel i fire år. Forsvararane til Høiby seier at han vil anke dommen.

Høiby vert dømd for to tilfelle av valdtekt utan samleie; det eine på Skaugum og det andre på eit nachspiel i Oslo vest. Videobevis var avgjerande for domfellinga.

Han vert totalt dømd for 34 lovbrot, mellom anna mishandling av Nora Haukland og vald mot den såkalla «Frogner-kvinna». Høiby nektar straffskuld for dette, men har erkjent fleire andre lovbrot, mellom anna narkotikalovbrot, køyring utan førarkort og kroppskrenking.

JD Vance uteblir frå fredsmøte

USA og Iran skulle møtast i Sveits for fredssamtalar i dag, og visepresident JD Vance skulle seremonielt signere avtalen som skal leie til fred mellom dei to landa. Fredag morgon vart det kjent at møtet er utsett. Vance viser til logistiske utfordringar og seier at han framleis planlegg å leie forhandlingane.

Tidlegare i veka signerte USA og Iran eit dokument med 14 punkt som skisserer eit rammeverk for vegen mot fred. Det er altså ikkje ein fredsavtale, men eit utgangspunkt for vidare forhandlingar.

Avtalen inneber mellom anna:

• USA, Iran og alle deira allierte skal med ein gong stoppe alle krigshandlingar, inkludert i Libanon.
• Iran skal sørge for trygg og gratis passasje gjennom Hormuzsundet for handelsskip, og USA skal fjerne marineblokaden sin mot Iran.
• USA skal oppheve alle sanksjonar mot Iran.
• Iran skal ikkje skaffe eller utvikle atomvåpen.
• Ein endeleg fredsavtale skal forhandlast fram innan 60 dagar.

Israel er derimot ikkje begeistra for avtalen. Landet, som har angripe Libanon ei rekke gonger sidan februar, kjem ikkje til å stanse angrepa, sa statsminister Benjamin Netanyahu til pressa måndag.

Under G7-møtet onsdag sa Donald Trump at «vesle Ben blir litt ivrig av og til», med referanse til Benjamin Netanyahu.

Mette-Marit har fått nye lunger

Onsdag opplyste Slottet at kronprinsesse Mette-Marit har hatt ein lungetransplantasjon. Ho har vore open om at ho har den alvorlege sjukdommen lungefibrose.

Transplantasjonen har vore vellukka, men det kan framleis oppstå komplikasjonar. Til dømes kan kroppen støyte frå seg dei nye lungene.

55 prosent av pasientar med alvorleg lungefibrose er i live ti år etter lungetransplantasjon.

Transplantasjonen vart kunngjort tolv dagar etter at det vart kjent at ho var sett på liste for lungetransplantasjon. Rikshospitalet har understreka at det er korte ventetider for tida. Dessutan må donororgan vere av rett storleik og blodtype til pasienten. Avdelingsleiar Are Holm ved sjukehuset har avvist at Mette-Marit ville få særbehandling.

Staten tapte om Førdefjorden

Statens vedtak om utsleppsløyve til sjødeponering i Førdefjorden er ugyldig.

Det avgjorde Høgsterett denne veka. Naturvernforbundet og Natur og Ungdom har vunne fram i søksmålet mot staten.

Det tyder ikkje at gruveverksemda til Nordic Mining vil stanse med det same. No må departementet vurdere saka på nytt, etter ei ny tolking av reglementet.

Sigrid Hoddevik Losnegård, leiar i Natur og Ungdom, seier til NRK at ho er letta.

– No har vi både stoppa Nordic Minings dumping i Førdefjorden og sikra at naturen i heile Europa har mykje sterkare rettsvern. Denne dommen vil få store konsekvensar for andre saker. Heretter kan ikkje styresmaktene tillate ureining av fjordar eller vatn utan ein veldig god grunn, uttalar ho til NRK.

Noreg vann sin første VM-kamp

Noreg har 97 prosent sjanse til å komme vidare frå gruppespelet i VM etter tysdagens 4–1-siger over Irak, ifølge Norsk Regnesentral.

Erling Braut Haaland scora to mål for landslaget i Noregs første VM-kamp på 28 år. Leo Skiri Østigård scora eitt mål, medan det fjerde var eit sjølvmål frå Iran.

Sigeren utløyste Vipps-rekord, med rekordmange venebetalingar og «tæppingar» i timen etter 4–1-sigeren. Moglegens feira fotball-fansen med øl. I Bergen slo jubelen ut på jordskjelvmålinga. 1,3 millionar sjåarar såg heile kampen, ifølge TV2.

For å garantert komme vidare frå gruppespelet, må Noreg komme på første eller andreplass i gruppa.

Noreg møter Senegal natt til tysdag, og Frankrike fredag neste veke.

Vekas lyspunkt: Ny kreftmedisin er godkjent

Noreg innfører kreftmedisinen Carvykti for pasientar med beinmergskreft.

– Dette er ei behandling som gir mange, mange ekstra leveår for alvorleg sjuke pasientar, seier generalsekretær Ingrid Stenstadvold Ross i Kreftforeininga til NTB.

Ho kallar det ein gledas dag. Ifølge Kreftforeininga er det anslått at 150 pasientar treng medisinen.

Det er det statlege Beslutningsforum for nye metodar som bestemmer kva nye behandlingsmetodar og legemiddel ein kan bruke i spesialisthelsetenesta i Noreg. Beslutningsforum sa først nei til Carvykti, men har no snudd etter eit nytt pristilbod og nye vurderingar, opplyser dei i ei pressemelding.