Høgre vil gi bot til unge som ikkje møter opp til tannlegen
Tusenvis av nordmenn møtte ikkje opp til dei sterkt subsidierte tannlegetimane sine i fjor. Høgre vil innføre «ikkje møtt»-bot for dei mellom 19 og 28 år.
– Eg tenkjer at det er eit godt prinsipp at om dei ikkje møter til time, så må det også ha ein konsekvens, seier helsepolitisk talsperson for Høgre, Erlend Svardal Bøe, til NTB.
Han er lei av at tannlegestolar blir ståande tomme fordi folk ikkje møter til timane sine.
I dag har private tannlegeklinikkar høve til å ta gebyr frå folk som ikkje møter til timen, men det har ikkje fylkeskommunane.
– Når du ikkje har høve til å gi «ikkje møtt»-gebyr til dei mellom 19 og 28 år, så tek jo det opp mykje annan kapasitet du kunne brukt på ein meir fornuftig måte, til dømes på eldre eller folk som slit med rus og psykisk helse, seier Høgre-politikaren.
– Der kan du ikkje gjere det
Denne veka bad Svardal Bøe om tal frå regjeringa om kor mange som ikkje dukkar opp til tannlegetimen hos det offentlege. I fjor var det snakk om 6837 personar totalt, ifølgje helseminister Jan Christian Vestre (Ap).
Nesten 2000 av dei som «skulka» i fjor, var folk i alderen 19-28 – ei gruppe som i dag får 75 prosent av rekninga dekt av det offentlege. Det er denne gruppa som er rotårsaka til frustrasjonen på Høgre-toppen, og som Svardal Bøe vil stramme inn overfor.
Andre grupper som i dag får gratis tannlege, vil han skjerme.
– Menneske som slit med psykisk helse og rus, er ei heilt anna og meir sårbar gruppe. Der kan du ikkje gjere det. Men for unge, friske tannhelsepasientar på 19-28 år, må ein kunne forlange at dei møter opp til time.
2000 kroner
– Kva tenkjer du om dei som ikkje møter opp til time?
– Det er bortkasting av fellesskapen sine ressursar, og manglande respekt for at du skal halde ein avtale som du har, seier Svardal Bøe.
Og legg til:
– Det er tannlegetimar som kunne blitt brukte på andre typar grupper.
Forslaget om den nye tannlegebota vil Høgre fremje i samband med statsbudsjettet i oktober. Dei ser for seg at fylkeskommunane sjølve kan bestemme storleiken på gebyret.
– Til dømes er standardsatsen i spesialhelsetenesta på 1993 kroner. Det er gebyret om du ikkje møter til time på sjukehuset, seier Svardal Bøe.
SV: Fullt av hol!
SV kallar Høgres forslag smått utruleg og meiner det er fullt av hol.
– Dei einaste som tener på Høgres tannhelsepolitikk for 19-28-åringar, er Karius og Baktus, seier Kathy Lie til NTB.
Ho sit i helse- og omsorgskomiteen på Stortinget for SV.
– Høgre vil altså ikkje bruke ei offentleg krone på å sikre aldersgruppa god tannhelse. No vil dei attpåtil straffe dei med eit gebyr. Studentar og unge har dårleg nok råd frå før, understrekar ho.
– Vi har meir tru på ei vennleg påminning enn straff.
– Må tore å ta diskusjonen
Tannhelsetenesta er høgt på dagsordenen om dagen. Til hausten skal regjeringa leggje fram eit høyringsnotat for ei tannhelsereform, som Raudt og SV har etterspurt lenge.
I helga kom SV med det første budsjettkravet i år: Gratis tannregulering for barn.
I ein oppheta debatt på NRK måndag morgon gjekk Svardal Bøe imot forslaget og meiner ein må prioritere hardare.
– Vi må tore å ha desse diskusjonane i norsk politikk. Alle kan ikkje få alt. Beklagar, det går ikkje, seier han til NTB.
Han påpeikar at barn allereie i stor grad får tannregulering dekt i dag, og at dei som treng det mest, får det heilt gratis basert på medisinske behov.
– Aksjemeklarar kan betale sjølv
Høgre er i utgangspunktet også imot at 21–28-åringar – det partiet kallar «fluorgenerasjonen» – skal få tannlegen dekt. Det illustrerte Svardal Bøe i debatten ved å vise til at SV gir unge aksjemeklarar gratis tannlege.
– Ein aksjemeklar på Aker brygge, som er 26 år og tener godt, kan betale for det sjølv, seier han.
Høgre vil heller prioritere tannlegehjelp til sårbare grupper, som eldre, psykisk sjuke og rusavhengige. Svardal Bøe trekkjer fram FHIs folkehelseundersøking og SSBs levekårsundersøking for 2026:
– Nesten 80 prosent av befolkninga har god eller svært god tannhelse. Er det då god pengebruk å gi gratis offentlege tenester til gruppa mellom 21 og 28 år?
