For å unngå trengsel, kø og kaos i romjula, tilrår Forbrukarrådet å vente til etter nyttår med å byte julegåver. Då må ein endre strategi frå tidlegare år.
NPK-NTB-Mette Estep
NPK-NTB-Mette Estep
Fakta:
  • Ta vare på originalemballasjen og kvitteringa når du kjøper gåve.
  • Viss du pakkar opp ei gåve som du ser at du ønskjer å byte, så la vara vere i originalemballasjen. La alle lappar og merker sitje på.
  • Sjekk om bytelappen har nokon tidsfrist. Viss han har lang gyldigheit, er det lurt å vente med å byte til over nyttår. Om det ikkje er angitt nokon bytefrist, bør ein byte i romjula. Hugs å ta med bytelapp eller kvittering.
  • Gå i butikken tidleg eller rett før stengjetid, når det ikkje er forventa å vere så mange andre der.
  • Handlar du på nett, så sjekk kva bytefrist som gjeld og om du må betale porto. Ved netthandel har du òg angrerett i to veker. Vil du byte, må varene sendast i retur, og då er det lurt med lang frist, slik at ein sleppe køar på posten.
  • (Kjelder: Forbrukerrådet og Virke Handel)
LES FAKTALUKK FAKTA

Kvart år byter nordmenn julegåver for millionar av kroner.

Vanlegvis er folk kjappe til komme seg til butikken for å byte plagg eller sko i feil storleik eller farge, gåver dei har fått dobbelt opp av eller presangar dei rett og slett ikkje vil ha, og stiller opp så snart dører opnar etter heilagdagane. Dermed er butikkane fulle av folk i romjula.

– I år er dette uheldig med tanke på koronasmitte, både for oss kundar og dei tilsette. Å spreie gåvebytinga over tid er derfor lurt for alle partar, seier jurist Caroline Skarderud i Forbrukarrådet til NTB.

Hald igjen litt

Forbrukarrådet reknar med at halvparten av alle nordmenn byter ein eller fleire gåver dei får til jul i ei anna vare eller tilgodelapp.

Tidlegare år har handels- og hovudorganisasjonen til tenestenæringa Virke tilrådd folk å forte seg til butikken for å byte, spesielt om ein skal få fatt i ein annan storleik, modell eller farge. Det gjeld å vere tidleg ute viss det er rift om varene. Dessutan har Virke tidlegare påpeika at ein bør byte eller få tilgodelapp før det du skal returnere, kanskje hamnar på sal. Er varet på sal, er det lite sannsynleg at du får full verdi for den.

I år tilrår Virke at ein tenkjer gjennom om det hastar å byte: Hald igjen om du ser at det er rom for det.

– Sesongvarer bør bytast raskare enn andre varer. Det hastar meir med klede og sportsartiklar enn med bøker og elektronikk, seier Harald Jachwitz Andersen, direktør for handel i Virke.

Viss du ser deg nøydd til å gå i butikken i romjula, vel odde tider.

– Ola og Kari har vore flinke til å spreie julehandelen utover opningstidene, det er lurt å halde fram med det òg i romjula og på nyåret, seier Virke-direktøren, og legg til at mange butikkar har gode returordningar via post, så ein burde sjekke den moglegheita.

Alle ledd må bidra

Forbrukarrådet understrekar at viss det skal fungere å spreie bytinga ut til etter nyttår, må ikkje minst butikkane bidra ved å gi lengre bytefrist.

– Å byte julegåver er ingen lovfesta rett, men vanleg å tilby frå butikken. Det er dermed vilkåra til butikkane som gjeld, og dei varierer frå butikk til butikk. Vanlegvis må ein byte julegåver i romjula, men koronapandemien gjer at det kan vere lurt å utvide fristen for å unngå overfylte butikkar og auka smittefare, seier Skarderud.

Mange butikkar har allereie utvida bytefristen til eit stykke ut i januar og til og med endå lenger, og gjer merksam på det når gåva blir kjøpt inn.

Gøym kvitteringar

Ta vare på kvitteringar og bytelappar, legg dei same stad, det er lett å gå surr.

Det gjeld å ikkje tukle med det ein veit at ein ikkje skal behalde. Ikkje ta det ut av pakningar eller fjern merkelappar. Butikkane tar ikkje imot noko de ikkje får selt igjen.

Det er elles andre reglar for byterett viss du har kjøpt gåver på nettet. I norske nettbutikkar har du automatisk 14 dagars angrerett, medan fysiske butikkar ikkje har plikt verken til å gi deg pengane tilbake eller å la deg få byte til noko anna, med mindre det viser seg å vere noko gale med vara.

LES OGSÅ: Slik feirar du ei smittefri jul

Illustrasjonsfoto: Volodymyr Hryshchenko, Unsplash.com
Oppdatert: sundag 27. desember 2020 09.53

LES OGSÅ

ANNONSE