«Nei – norske kommunar skal ikkje tvingast til å ta imot flyktningar»

I eit innlegg i Nettavisen skriv programrådgivar på Flyktningkontoret i Bærum kommune Elia Otero om at kommunar tek imot færre flyktningar. Ho meiner dette er dumt, og oppmodar kommunar til å seie ja til fleire.

Det stemmer at Integrerings- og mangfaldsdirektoratet (IMDi) har bede kommunane i landet om å busetje 13 000 flyktningar. Likevel er eg ueinig i at kommunane må ta imot så mange som dei blir rådde til.

For meg er dette ganske enkelt: Kommunepolitikarane rundt om i landet kjenner sin eigen kommune best. Dei veit kva ressursar dei har, og kor mange nye innbyggjarar dei har kapasitet til å integrere på ein god måte. Det er nett dette lokaldemokratiet er til for.

Betydelege kostnader

Det blir mellom anna stilt spørsmål ved kvifor Fredrikstad ikkje ønskjer å ta imot fleire flyktningar. Samstundes veit vi at Fredrikstad er ein kommune med høge utgifter knytte til flyktningar og ein anstrengd kommuneøkonomi. Over halvparten av flyktningane i kommunen er såkalla sekundærflyktningar, personar som først vart busette i ein annan kommune, men seinare valde å flytte til Fredrikstad.

For fleire kommunar inneber dette betydelege kostnader, fordi statlege tilskot i hovudsak følgjer den opphavlege busetjinga. Når flyktningar flyttar vidare, sit tilflyttingskommunen att med auka utgifter til skule, helse og andre velferdstenester utan tilsvarande støtte.

Ser vi til Sarpsborg, som òg er nemnd, har sekundærflyktningar ført til betydelege meirutgifter. Når slike summar påverkar kommuneøkonomien direkte, er det forståeleg at kommunepolitikarar må gjere vanskelege prioriteringar. Kommunane har ansvar for eldreomsorg, barnevern, skule og helse, og budsjetta er allereie pressa.

Det blir òg teke til orde for at arbeid frå dag éin er nøkkelen til god integrering. Det er eg einig i. Arbeid er viktig både for den einskilde og for samfunnet. Det styrkjer språkkunnskapar, tilhøyrsle og økonomisk sjølvstende. Samstundes er det lite realistisk å tru at press mot kommunar som allereie slit økonomisk og kapasitetsmessig, vil føre til betre integrering eller høgare sysselsetjing. Tvert imot kan det svekkje oppfølginga av dei som allereie bur der.

Ansvarleg styring

Når kommunar opplever at økonomien er pressa og at mange flyktningar står utanfor arbeidslivet, bør dei få høve til å ta ein pause i busetjinga for å konsentrere innsatsen om dei som alt er komne. Det vil kunne gi betre integrering, høgare sysselsetjing og mindre press på velferdstenestene. Ein mellombels innvandringsstopp lokalt handlar ikkje om mangel på vilje, men om ansvarleg styring.

Det blir òg hevda at det først og fremst er mangelen på jobbar som gjer at innvandrarar ikkje kjem raskt i arbeid. Men fleire busetjingar i kommunar som allereie har avgrensa arbeidsmarknad, vil neppe løyse dette problemet. Då må det heller førast ein politikk som stimulerer til fleire arbeidsplassar og næringsutvikling lokalt. Kommunepolitikarar må leggje til rette for vekst og verdiskaping, ikkje påleggjast oppgåver dei ikkje har økonomisk handlingsrom til å handtere.

Kommunane må ha reell fridom til å vurdere eigen kapasitet og økonomi før dei vedtek kor mange flyktningar dei kan busetje. Tvang ovanfrå svekkjer lokaldemokratiet og kan i verste fall gå utover både integreringa og kvaliteten på velferdstenestene. Skal vi lukkast med integrering, må busetjinga vere berekraftig og kommunane må bestemme sjølve. Det er bra både for flyktningane og for kommunane som skal ta imot dei.