Førdefjorden-saka: Miljørørsla vann i Høgsterett – men dumpinga held fram
– No må dei slutte å dumpe gruveavfallet i fjorden, og vi har sikra rettsvernet til så mykje natur, seier NU-leiar Sigrid Hoddevik Losnegård.
Nordic Mining fekk heilt tilbake i 2015 lov til å dumpe gruveavfall i Førdefjorden. Onsdag slår Høgsterett fast at dette løyvet er ugyldig, men dumpinga vil halde fram, seier Regjeringsadvokaten.
– Høgsterett slår i dommen fast at vedtaka er ugyldige. Etter vassforskrifta og vassdirektivet må tiltak som gjer kvaliteten av ein vassførekomst ringare, vere grunngitt i tvingande allmenne omsyn, skriv Høgsterett i dommen onsdag.
Naturvernforbundet og Natur og Ungdom, som saksøkte staten i 2022, har dermed fått medhald i Efta-domstolen, Borgarting lagmannsrett og Høgsterett.
– Eg er så utruleg, utruleg letta. Herregud, det betyr at Nordic Mining er nøydde til å slutte å dumpe i fjorden, sa leiar Sigrid Hoddevik Losnegård i Natur og Ungdom då NTB snakka med henne akkurat då utfallet frå Høgsterett vart kjent onsdag ettermiddag.
Regjeringa: Vil vurdere saka
– Vi visste at vi hadde rett, og no har vi fått rett i Høgsterett. No må dei slutte å dumpe gruveavfallet i fjorden, og vi har sikra rettsvernet til så mykje natur, seier NU-leiaren.
Spørsmålet er om det eigentleg er gyldig at Nordic Mining har fått løyve frå den norske staten til ikkje berre å drive gruvedrift i Engebøfjellet, men også til å lagre avfall i eit sjødeponi på botnen av Førdefjorden.
– Høgsterett har konkludert med at dei gitte løyva er ugyldige. Det tek vi naturlegvis på alvor. No vil vi i første omgang følgje opp dommen ved å vurdere om vi kan rette på vedtaket, seier klima- og miljøminister Andreas Bjelland Eriksen (Ap) i ein kommentar til dommen.
– Betyr ikkje stans
Søksmålet byrja i 2022. Oslo tingrett gav staten medhald, medan Borgarting lagmannsrett gav miljøorganisasjonane medhald.
Rettssaka i Høgsterett varte frå 27. april til 5. mai, men er berre det førebels siste leddet i ein rettsleg og politisk maraton.
Staten som har gitt Nordic Mining lov til å dumpe gruveavfallet i fjorden, har nemleg stått på same side som gruveselskapet i rettssakene. Regjeringsadvokatane har representert Klima- og miljødepartementet og Nærings- og fiskeridepartementet i domstolane.
– Staten vil sjølvsagt følgje opp dommen lojalt og, som Høgsterett skriv, gjere ei ny vurdering av saka. Dette betyr ikkje omgåande stans av deponeringa, og selskapet kan halde fram drifta med dei strenge miljøkrava som gjeld, seier advokat Karen Mellingen hos Regjeringsadvokaten.
Reaksjonar på Stortinget
I SV og MDG utløyste høgsterettsavgjerda letta reaksjonar. MDGs stortingsrepresentant frå Sogn og Fjordane Marius Dalin seier partiet ventar at regjeringa vil trekke utsleppsløyvet tilbake medan ein ventar på ein ny gjennomgang av saka.
– Dersom ikkje dette skjer, vil Noreg opptre i strid med EØS-avtalen, seier Dalin.
Denne oppfatninga deler også Raudt og SV.
– Dette er ein enormt viktig siger for miljøet og fjordane. Regjeringa må straks sørge for at dumpinga av gruveavfall i Førdefjorden stoppar. Nordic Mining gjer seg skuldig i grov miljøkriminalitet dersom dei held fram med å dumpe avfallet i fjorden, seier nestleiar Lars Haltbrekken i SV.
– Utfallet viser at det ikkje er lov å forureine fjordane våre berre fordi nokon vil drive næringsverksemd, seier nestleiar Sofie Marhaug i Raudt.
